پمپ دنده ای انواع و جزئیات

پمپ دنده ای

پمپ دنده ای چیست ؟

پمپ دنده ای نوعی پمپ جا به جایی مثبت است. پمپ دنده ای سیال را به طور مداوم بین چرخ دنده ها محصور میکند و آنرا به صورت مکانیکی و با استفاده از عمل پمپاژ چرخه ای منتقل میکند. این پمپ  یک جریان بدون پالس آرام را متناسب با سرعت چرخشی چرخ دنده هایش ارائه می دهد.

پمپ دنده ای چگونه کار میکند؟

پمپ های دنده ای با استفاده از  چرخش چرخ دنده ها برای انتقال سیال استفاده میکنند. قسمت دوار یک پوششی از سیال بر روی پوسته پمپ دنده ای ایجاد کرده و در ورودی پمپ دنده ای ، مکش ایجاد میکند. سیال مکش شده بین حفره های چرخ دنده قرار گرفته و فشارش افزایش می یابد. در نهایت این سیال با فشار بالاتر به خروجی هدایت میشود.

مشخصات پمپ دنده ای

 


انواع پمپ دنده ای

دو نوع طراحی برای پمپ دنده ای وجود دارد.

  1. پمپ دنده ای خارجی
  2. پمپ دنده ای داخلی

در زیر به شرح هر کدام از این نوع ها میپردازیم.

پمپ دنده ای خارجی

یک پمپ دنده خارجی شامل دو چرخ دنده ی یکپارچه است که توسط شافت های جداگانه پشتیبانی می شود. به طور کلی، یک چرخ دنده توسط یک موتور رانده می شود و این چرخ دنده، چرخ دنده دیگر را می چرخاند. در برخی موارد، مکن است هر دو شفت  توسط موتورها رانده شوند. این شفت ها با استفاده از یاتاقان هایی در هر دو طرف پوسته ساپورت میشوند.

  1. وقتی که چرخدنده از سوراخ ورودی دور میشود، حجم سیال را گسترش میدهد. جریان مایع به درون حفره ها وارد شده و بین دندانه چرخ دنده ها گیر می افتد تا هنگامی که چرخ دنده ها بر خلاف جهت پوسته پمپ دنده ای شروع به چرخش کنند.
  2. مایع به دام اقتاده از ورودی تا خروجی پیرامون پوسته حرکت میکند.
  3. هنگامی که دندانه ها در بخش خروجی پمپ دنده ای به هم گیر میکنند، حجم سیال کاهش یافته و تحت فشار میگیرد.

هیچ مایعی دوباره بین دندانه ها باز نمیگردد زیرا آنها در هم قفل شده اند. تلورانس نزدیک بین چرخ دنده و پوسته به پمپ دنده ای اجازه میدهد که مکش را از ورودی انجام داده و از نشت مایع در قسمت خروجی جلوگیری کند.

 

پمپ دنده داخلی

پمپ دنده خارجی

 

پمپ دنده ای داخلی

اساس کار پمپ دنده ای داخلی نیز دقیقا مانند همان خارجی است با این تفاوت که دو چرخدنده ای که در هم گیر میکنند به شکل دیگری هستند. در واقع به این شکل است که یک چرخدنده کوچک در یک چرخدنده بزرگ واقع شده و درون هم میچرخند. دنده بزرگتر (روتور) دنده ای داخلی است یعنی دنده های آن به طرف داخل قرار دارند. درون آن  این یک دنده بیرونی کوچکتر است که خارج از مرکز نصب شده است.

پمپ دنده ای داخلی به شکلی طراحی شده که دنده ها تنها در یک نقطه در گیر شوند. بوش و پینیون متصل به پوسته، محفظه را فیکس میکنند. یک قطعه ثابت هلالی شکل فضای ایجاد شده بین محفظه و چرخدنده را پر کرده و به عنوان آب بند عمل میکند.

 

پمپ دنده خارجی

پمپ دنده داخلی

 

 

هنگامی که چرخدنده ها از سوراخ ورودی پمپ دنده ای دور میشوند، حجم وسیعی را ایجاد میکنند. سیال به درون این فضا ها و سوراخ ها رفته همانطور که چرخ دنده ها میچرخند درون دندانه های آنها گیر میکند.

  1. سیال گیر افتاده از ورودی پمپ دنده ای تا خروجی آن هدایت میشود.
  2. همانطور که چرخدنده ها در یکدیگر و در سمت خروجی پمپ دنده ای قفل شده اند و حجم سیال کاهش میابد و سیال با فشار از پمپ خارج میگردد.

 

بزرگترین ویژگی ها و فواید پمپ دنده ای

 

  1. پمپ دنده ای بسیار ساده و جمع و جور با تعداد محدودی از قطعات هستند. آنها قادر نیستند دبی پمپ های گریز از مرکز را تولید کنند. اما میتوانند فشار و راندمان بالایی را نسبت به پمپ هایی چون پمپ های پره ای و لوب تامین نمایند. پمپ دنده ای اغلب برای پمپاژ مایعاتی چون روغن و سیالاتی با ویسکوزیته بالا مناسبند.
  2. در بین دو مدل پمپ دنده ای خارجی و پمپ دنده ای داخلی، پمپ دنده ای خارجی قادر به تامین فشار و دبی بالاتر است. زیرا ارای شفت محکم تری است که تحمل و مقاومت پمپ را افزایش میدهد.
  3. در مقابل پمپ های دنده ای داخلی، مکش بالاتری نسبت به پمپ های دنده ای خارجی داشته و برای پمپاژ مایعات با ویسکوزیته بالا مناسب ترند. این نوع پمپ ها هم چنین میتوانند دامنه عملیات مفید تری را فراهم کنند.
  4. گرچه پمپ های دنده ای بیشتر از جنس فولاد و فولاد ضد زنگ هستند، اما آلیاژ ها و کامپوزیت های به کار رفته در آنها سبب میشود که بتوانند سیالات خورنده همچون اسید سولفوریک، هیپوکلرایت سدیم، کلرید سدیم و هیدروکسید سدیم را پمپاژ کنند.
  5. پمپ های دنده ای خارجی میتوانند در وسایل نقلیه، بالابر ها و هم چنین تجهیزات متحرک کارخانه جات به کار بروند.

 

کاربرد پمپ دنده ای

پمپ های دنده ای معمولا برای پمپاژ مایعات ویسکوزیته بالا مانند روغن، رنگ، رزین یا مواد غذایی مورد استفاده می شود. آنها در هر برنامه ای که در آن دقت دقیق یا خروجی فشار بالا مورد نیاز است،  به سایر پمپ ها ترجیح داده می شود. نوسان فشار، پمپ دنده ای را به شدت تحت تاثیر قرار نمیدهد. بنابر این برای جاهایی مناسب اند که تامین فشار مناسب، نا منظم است.

جزئیات بیشتر